Waarom regelmatig testen van noodstroominstallaties essentieel is.

In dit artikel leggen we uit:

• waarom regelmatig testen nodig is,

• het verschil tussen onbelast en belast testen en de netuitvaltest,

• of er regelgeving bestaat voor testen.

Waarom moet een noodstroominstallatie regelmatig getest worden?

Om de betrouwbaarheid van een noodstroominstallatie te maximaliseren is preventief onderhoud en regelmatig testen essentieel. Deze installatie bestaat uit meerdere kritische onderdelen die alleen betrouwbaar blijven wanneer ze periodiek worden gebruikt. Stilstand veroorzaakt onder andere:

• verouderde of vervuilde brandstof

• capaciteitsverlies van accu’s

• verstoringen in regeltechniek en elektronica

• uitdroging of vastlopen van mechanische componenten

• verminderde ventilatie- of koelprestaties

Door regelmatig te testen zorg je dat het complete systeem — van generator tot uitlaatsysteem — aantoonbaar functioneert.

We onderscheiden een aantal soorten testen:

• Onbelast testen

• Belast testen

  • Op gebouw belasting

  • Netparallel

  • Loadbank

• Netuitval testen / Black Building testen

Wat is onbelast testen en waarom is het belangrijk?

Een onbelaste test houdt in dat de generator start en draait zonder vermogen te leveren.

Onbelast testen is beter dan niét testen, maar het is een minimale inspanning die niet zaligmakend is en met risico’s komt. Bij onbelast testen draait de motor stationair toerental, waardoor nooit de ideale bedrijfstemperatuur wordt bereikt. Onbelast testen moet je niet langer doen dan 10 minuten anders wordt de motor intern vervuild.

Indien er geen andere mogelijkheid is dan onbelast te testen, adviseren wij om minimaal 1x per jaar, minimaal op 80% van het vermogen, een loadbanktest te doen. Hierdoor kan beoordeeld worden of de generator zijn vermogen haalt. Daardoor bereikt de motor zijn ideale bedrijfstemperatuur, zodat koolafzetting op de kleppen wordt voorkomen en het uitlaattracé wordt schoongebrand.

Wat is een belaste test en waarom is die belangrijk?

Een belaste test laat de generator daadwerkelijk vermogen leveren. We onderscheiden hierbij 3 varianten: Aan het gebouw, parallel aan het openbare elektriciteitsnet of via een loadbank.

1.      Via gebouwbelasting:

De generator zal maximaal belast worden op het vermogen wat door het gebouw wordt gevraagd. Afhankelijk van het ontwerp van uw noodstroomsysteem kan het zijn dat u door het donker gaat. Hiermee wordt bedoeld dat de stroom in uw pand tijdelijk onderbroken wordt wanneer de generator wordt getest. De tijd die het set nodig heeft om op te starten en vermogen te leveren is de tijd dat u in het donker zit.

2.      Net parallel

Noodstroomsystemen met uitgebreidere besturing zouden de functionaliteit kunnen hebben om netparallel te draaien. Met de netparallelfunctie draait de generator parallel aan het openbare net en wordt het opgewekt vermogen terug het openbare net ingestuurd. Voordeel: generator haalt zijn ideale vermogen. In de regel is er geen stroomonderbreking en merken gebruikers niks van deze test. Nadeel: Deze functionaliteit is niet standaard voorzien en zal als maatwerk oplossing geïnstalleerd moeten worden.

Let op: Stem met uw netbeheerder af of u netparallel mag testen. Door netcongestie hebben steeds meer netbeheerders moeite met het terugleveren van stroom in verband met het mogelijk veroorzaken van netinstabiliteit.

3.      Load Bank

Wanneer bovenstaande functionaliteiten niet beschikbaar zijn, is er altijd nog een mogelijkheid om te testen met een loadbank. Met behulp van een loadbank wordt het aggregaat alsnog belast beproefd met zogenaamde ‘kunstbelasting’. Nadeel: Niet elke locatie leent zich om eenvoudig te testen met een loadbank. De opstellocatie van je noodstroomaggregaat bepaalt de haalbaarheid van deze optie. Voorbeeld: Wanneer uw aggregaat op het dak of in een kelder staat is het niet eenvoudig om vermogenskabels van de loadbank naar de unit te leggen.

Wat is een netuitvaltest en waarom is deze belangrijk

Bij een netuitvaltest wordt de functionaliteit van de noodstroominstallatie getest door daadwerkelijk de stroomvoorziening naar het gebouw uit te schakelen. Deze test wordt veelal samen met de netbeheerder uitgevoerd, die de trafo die het pand voedt zal afschakelen.

Alleen op deze manier worden ook al je vermogensschakelaars getest op het juist functioneren. Dit toont het ook het belang van het regelmatig testen en onderhouden hiervan.

De netuitvaltest, of black building test is de enige manier om te beoordelen hoe het systeem functioneert onder realistische omstandigheden!

Hoe vaak moet een noodstroominstallatie getest worden?

Dit is een veelgestelde vraag. Er bestaat geen uniforme wet die exact voorschrijft hoeveel keer per jaar een test moet worden uitgevoerd. Er zijn wél fabrieksvoorschriften, sectorrichtlijnen (bijv. zorg, industrie, landbouw) en verzekeringsvoorwaarden die testintervallen verplicht stellen of adviseren.

Op basis van bovenstaande en jarenlange praktijkervaring adviseert Koninklijke Van Twist:

• Belast testen: Maandelijks, minimaal een uur op 60% van het nominaal vermogen.

• Onbelast testen: Maandelijks, niet langer dan 10 minuten.

• Netuitvaltesten: Minimaal jaarlijks. Bij voorkeur 2x per jaar.

Dit zorgt ervoor dat de noodstroominstallatie niet alleen technisch in orde is, maar ook aantoonbaar betrouwbaar.

Conclusie
Een noodstroominstallatie is pas écht klaar voor een netuitval wanneer deze regelmatig getest én onderhouden wordt.